bodem

 
P00080_PFA_20190911_themakaarten_bodem.jpg

Zowel droogte als wateroverlast zullen toenemen op de hoge zandgronden als gevolg van de klimaatverandering en natuur en landbouw ondervinden daar beide gevolgen van .

Voor 2050 zijn twee warmte scenario’s opgesteld door het KNMI. Het eerste warmte scenario gaat uit van + 2°C-temperatuurstijging op aarde in 2050 ten opzichte van 1990, waarbij er geen verandering in luchtstromingspatronen optreedt in West-Europa. Het W+ scenario is + 2°C-temperatuurstijging op aarde in 2050 ten opzichte van 1990 waarbij de winters zachter en natter zijn door meer westenwind, de zomers warmer en droger door meer oostenwind.
De warmte scenario’s hebben grote gevolgen voor de kringloop van water. Op de hoge zandgronden neemt door droogte de hoeveelheid kale grond en mossen toe en daarmee de verdamping af. Daarnaast neemt de mineralisatiesnelheid in de bodem toe door hogere temperaturen en uitdroging van natte bodems. Dit leidt tot een hogere voedselrijkdom van de bodem.

Natuur

Door droogte neemt de hoeveelheid kale grond toe en verdamping af. Ook zullen de bodems voedselrijker worden door hoge temperaturen en uitdroging van natte bodems.
Een hogere voedselrijkheid leidt tot het verdwijnen van vegetaties die gedijen op voedselarme gronden en tot meer dynamiek in populatiegrootte. Dit vergroot de kans op uitsterven van kleine populaties. Maatregelen tegen verdroging zitten in ontwatering (meer ruimte voor beken of dempen sloten) en het vergroten van de wateraanvulling (door bijv. aanplant loofbomen). Om voedselrijke gronden te verschralen, is afplaggen en maaien, afvoeren van maaisel een oplossing.
Voor een duurzaam natuursysteem is de ruimtelijke samenhang tussen natuurgebieden en het creëren van grote gebieden van belang.

Landbouw

Voor de landbouw leiden drogere zomers tot meer droogteschade, hierdoor wordt de oogst kleiner en verandert de kwaliteit van het gewas. Hevige neerslag komt vaker voor, wat tot meer natschade leidt en een grotere kans voor ziekten en epidemieën.
Het landbouwsysteem is ingericht op ontwatering en afwatering. Het is niet in staat de extreme buien op te vangen en het stelsel is vooral ontworpen op het voorkomen van wateroverlast, niet op droogte, laat staan op de verwachte droogte van 2050 in het W+ scenario.
Voor klimaatbestendige landbouw is het juist van belang meer variatie te hebben in maaiveld en peilhoogtes. Ook zullen droogte- en warmteresistente gewassen meer toegepast moeten worden, in combinatie met de vergroting van ruimtelijke samenhang met ecologische netwerken.